نوشته‌ها

انواع تشنج

انواع مختلف تشنج

انواع مختلف تشنج و چگونگی برخورد با بیماران تشنجی : معمولا درباره تشنج و خطراتی که این مورد برای سلامت افراد می تواند داشته باشد بسیار شنیده ایم. در واقع تشنج یکی از علائم شایع و هشدار دهنده بیماری‌ های مغز است که در صورت وقوع، خبر از صدمه جدی در پارانشیم مغز را می ‌دهد که این عارضه در اثر فعالیت ناگهانى سلولهاى یک قسمت از مغز ایجاد می شود. و با توجه به این که بروز تشنج همیشه می ‌تواند خطرناک باشد و باعث آسیب‌دیدگی در فرد شود از این رو در صورت بروز آن، فورا برای بررسی دلایل و اقدام به درمان، حتما باید به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود.

تشنج

انواع مختلف حمله تشنج

  • تشنج‌های غیرصرعی
  • تشنج‌های جزئی
  • تشنج‌های گسترده
  • تونیک کلونیک جنرالیزه (صرع بزرگ)

تشنج‌های غیرصرعی :

معمولا فرد بیمار در این نوع تشنج ممکن است تا به طور مختص هوشیاری خودش را از دست بدهد این نوع تشنج علائمی مانند خیره شدن و پلک زدن چشمها و حرکات متعدد گوش و لب ها بسیار شایع است که معمولا این گروه از تشنج‌ها ناشی از آسیب‌هایی نظیر ضربه دیدن سر یا وجود بیماری است. و خوشبختانه در صورتی‌ که بیماری درمان شود؛ تشنج نیز برطرف می‌ شود.

تشنج‌های جزئی :

در بیشتر مواقع فردی که دارای صرع باشد ممکن است تا دچار تشنج شود که در این حالت بیمار به ‌طور پی‌درپی دچار تشنج خواهد شد. بیشترین علت این که یک طرف از بدن درگیر تشنج می شود این است که در این نوع از تشنج‌ها تنها در یک طرف مغز اتفاق می‌افتند نام دیگر این نوع از تشنج‌ها عبارت است از : تشنج فوکال، جکسونین و لوب گیجگاهی

تشنج‌های گسترده :

همان طور که از نامش نیز مشخص است تشنج های گسترده نسبت به تشنج محدود می توانند که اثرات بیشتری را بر روی مغز بگذارند و همین باعث می شود تا در نتیجه تاثیر بیشتری را نیز بر روی عملکرد بدن داشته باشند. با توجه به این که این تشنج در هر دو طرف مغز رخ می‌دهد از این رو نیز هر دو طرف بدن را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تشنج‌های گسترده خود به دو گروه از تشنج ها تقسیم می شود

  1. صرع بزرگ (گرند مال)
  2. تونیک کلونیک

تونیک کلونیک جنرالیزه (صرع بزرگ) :

در این نوع تشنج که به صرع بزرگ نیز معروف است حالت های بیمار و نوع حمله بسیار شدیدتر است که در صورت کنترل نشدن می تواند بسیار خطرناک باشد. بیمار در طى این حمله بالا رفتن سیاهى چشم ها، خشک شدن بدن، حرکات لرزشى اندام ها، قفل شدن و كف كردن دهان، سيانوز و کاهش سطح هوشیارى را تجربه می کند.

معمولا همان طور که در قسمت فوق نیز گفتیم تنشج‌ها می‌توانند که ناشی از مشکلات متعددی در بدن باشند و معمولا هر مشکلی در بدن که منجر به آسیب مغزی شود می‌تواند سبب بروز تشنج گردد.

مهم ترین دلایل و علل تشنج عبارتند از :

همان طور که گفتیم بروز تشنج ناشی‌ از وجود یک‌ اختلال‌ در فعالیت‌ الکتریکی‌ مغز است‌ که منجر به تشنج در فرد می شود

  • آسیب و ضربه به مغز
  • تومور مغزی
  • بیماری صرع
  • تغییرات متابولسیم و یا سوخت و ساز بدن که باعث مشکلات کبدی و کلیوی می شود
  • وجود عفونت شدید در بدن (مانند عفونت مغز)
  • مصرف مواد مخدر و الکل
  • وجود بیماری مادرزادی از قبیل سندرم داون
  • سکته و بیماری آلزایمر

مهم ترین کارها و باید ها و نباید ها در مواجهه با فردى که دچار حمله تشنجى شده چیست ؟

  • حفظ خونسردی باید حفظ کنیم
  • چرخاندن بیمار به قسمت پهلو برای تنفس بهتر
  • باز کردن دکمه یقه و یا در صورت داشتن کراوات باز کردن آن
  • تکان ندادن بیش از حد بیمار
  • در حملاتى که حمله تشنج طى چند دقیقه خود به خود تمام نشود نیاز به رساندن بیمار به اورژانس دارد.

نباید ها :

  • مهم ترین نبایدی که می بایستی انجام دهید سعى در گذاشتن چیزى بین دندانهایش است ،این اقدام خطرناک بوده و مى تواند باعث صدمه قابل ملاحظه اى به دندان هایش شود و هم چنین ممکن است دست شما به شدت گاز گرفته شود.
  • نباید که در حین حمله و یا حتى بلافاصله بعد از آن به بیمار ، آب، نوشیدنى و حتى داروهاى بدهید .
  • سیلى زدن، آب پاشیدن، تنفس دهان به دهان و فشار روی قفسه سینه ممنوع است.

در افرادی که دارای علائمی نزدیک به تشنج هستند باید بگوییم که مراجعه به پزشک متحصص مغز و اعصاب بهترین کار و مناسب ترین کار است. در مراجعه به پزشک مهم ترین روش تشخیص تشنج ابتدا شرح حال بیمار و سپس پزشک برای قطعی کردن نوع تشنج یا شرایط بیمار، از نوار مغز و یا تصویر برداری مغزی به روش های ام آر آی یا سیتی اسکن و یا آزمایشات خون بهره می گیرد در بیشتر افراد گاهی هم برای تشخیص تشنج بررسی مایع مغزی نخاعی لازم است .معمولا برای درمان تشنج پزشک متخصصص مغز و اعصاب برای درمان تجویز دارو با دوزهای پائین را شروع می کند.

سندرم خستگی مزمن

سندرم خستگی مزمن

سندرم خستگی مزمن : معمولا بسیاری از افراد همیشه حتی بدون این که کار و فعالیت بسیار سنگینی را انجام داده باشند احساس خستگی و کسالت شدیدی را دارند و از این موضوع نیز بسیار شکایت می کنند. در واقع این اختلال در حدود ۳% از مردم به راحتی دیده شده است که سن ۲۰ – ۴۰ سالگی در واقع بیشترین سن ابتلا به این اختلال می باشد و این اختلال در زنان ۲ برابر بیشتر از مردان است.

سندرم خستگی مزمن

مهم ترین علت های که می شود برای این عارضه عبارتند از عوامل استرسی و روانی، علل عفونی

شاید جالب باشد تا بدانید که نقش وراثت در ابتلا به این سندروم نیز تاثیر گذار است در تعریف این نوع سندروم باید بگوییم که سندروم خستگی مزمن در واقع به خستگی عمومی بیش از حد بدن گفته می شود که این خستگی با استراحت نه تنها از بین نمی رود بلکه در تمام طول شبانه روز نیز ادامه می یابد. از همین رو این خستگی در تمام بدن گسترش پیدا می کند و باعث کاهش فعالیت بدنی و توان فرد و افت عملکرد وی می شود.

بیشتر افراد زمانی که دچار این نوع خستگی می شوند بسیار نگران و مضطرب می شوند اما مهم ترین مورد در این نوع سندرم خستگی مراجعه به پزشک متخصص اعصاب و روان و دادن شرح حال بسیار دقیق است.

مهم ترین علائم سندرم خستگی

همان طور که گفتیم با توجه به طول مدت دوره که تا ۶ ماه هم ممکن است فرد این احساس را داشته باشد تشخیص سندرم خستگی مزمن کار آسان نیست و با توجه به این که بسیاری از بیماری ها هم می توانند چنین علائمی را نشان بدهند تشخیص باید توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب صورت بگیرد.

کرایتریای تشخیصی سندرم خستگی مزمن شامل حداقل ۴ مورد از علائم زیر می باشد:

  1. درد عضلات
  2. اختلال حافظه
  3. سردرد
  4. درد شدید مفاصل
  5. اختلا خواب
  6. اختلال حافظه
  7. گلو درد

مهم ترین عوامل سندرم خستگی مزمن در افراد و راه های

  • کم خونی که این عارضه با توجه به کم بودن تعداد گلبولهای قرمز خون و کمتر رسیدن اکسیژن به بافتهای بدن و مغز باعث اسیب هایی می شود.
  • کمبود منیزیم، زینک، ویتامین د که تمامی این موارد بوسیله آزمایش خون قابل تشخیص می باشد و با مصرف قرصهای مکمل قابل جبران است.
  • کبد چرب که این عارضه در اثر جمع شدن زیاد چربی در کبد ایجاد می‌شود و مهم ترین راه درما ان نیز کاهش غذاهای سرخ کرده و فست فود و غذاهای با چربی زیاد در برنامه غذایی است. توجه داشته باشید که ورزش سرعت درمان را در این نوع عارضه بسیار زیاد می‌کند.
  • جمع شدن سموم در بدن
  • خواب و غذای ناکافی
  • کم‌کاری تیروئید
  • افسردگی
  • عفونت پنهان مجاری ادرار و بیماری‌های قارچی
  • دیابت و بیماریهای قلبی
  • حساسیتهای غذایی
  • مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین زیاد

مهم ترین توصیه های نورولوژیستی به بیمارانی که از مشکل خستگی رنج می برند:

  • بهتر است تا همیشه خوشحال باشید
  • سعی کنید تا صبح زود از رختخواب خارج شوید
  • همیشه صبحانه را به طور کامل میل کنید
  • از نور خورشید فراری نباشید و حداکثر استفاده را بکنید
  • در مهمانی ها شرکت کنید و تنها نمانید
  • همیشه مثبت اندیش باشید
  • تعامل خود را با افراد بد بین کمتر کنید
  • از خود انتظارات خارج از توان خود نداشته باشید.
  • با مشاور صحبت کنید و درمان را زیر نظر پزشک متخصص مغز و اعصاب خودتات ادامه دهید
سردردهای خطرناک

سردرد های خطرناک را بشناسید

سردرد های خطرناک را بشناسید : معمولا یکی از رایج ترین درد ها سردرد است که بیشتر افراد همیشه از این موضوع شکایت دارند زیرا که سر درد ها می توانند بسیار آزار دهنده باشند و در صورت شدت زیاد باعث می شود تا فرد از انجام تمام فعالیت های روزانه نیز بماند درباره مکان های اصلی درد در سردرد باید بگوییم که سردرد به معنی درد یا احساس ناراحتی در هر قسمتی از کاسه سر و یا گردن است و همیشه یک علامت است و می تواند در بسیاری از بیماری ها دیده شود؛ بنابراین تشخیص عامل ایجاد کننده سردرد مهم و ضروری است و به درمان صحیح کمک می کند.

سردردهای خطرناک

موضوعی که درباره سردرد وجود دارد این است که هر کسی ممکن است که دچار سردرد شود و هیچ تفاوتی ندارد که چه سنی، چه نژادی یا چه جنسیتی داشته باشید. در تشخیص این که علت سردرد چیست همیشه رسیدن به پاسخ راحت نیست. اما متخصصان با توجه به زندگی روزمره ما ۶ علت عمده برای انواع سردرد از جمله سردرد خوشه‌ای، سردرد سینوسی (سینوزیت)، سردرد میگرنی و سردرد تنشی را شناسایی کرده اند.

سر درد ها انواع مختلفی را دارند که در میان آن ها سر درد های مثل سردرد تنشی، میگرن ، درد سینوس و دردهای گردن خطری برای بیمار ندارند و فقط به خاطر مزمن بودنشان برای بیمار آزاردهنده است. مهم تریم مسئله در تشخیص صحیح علت سردرد بررسی و درمان فوری توسط دکتر متخصص مغز و اعصاب است.

مهم ترین خصوصیاتی که در صورت مشاهده بایستی به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد:

  1. بیشتر افراد ممکن است تا در طول روز خود بخود سردردی شدید و حالت انفجاری را تجربه کنند با توجه به این که این نوع سر درد ها شروع ناگهانی و انفجاری داشته می توانند مشابه پارگی آنوریسم و کلافه های عروقی مغز و یا خونریزی مغزی باشد و از این رو نیز نیاز به بررسی اورژانسی توسط سی تی اسکن مغز و درمان فوری دارد، در غیر اینصورت ممکن است تهدید کننده حیات باشد.
  2. در بیشتر موارد فرد در صورت بروز سردرد دچار گیجی و اختلال هوشیاری می شود
  3. سردردی که با تب، تهوع و استفراغ ، درد و سفتی گردن و یا علائم عمومی همراه باشد که می تواند نشانه عفونت مغز یا مننژیت باشد.
  4. فشار خون بالا و سر درد شدید.
  5. بیشتر افراد با پا به سن گذاشتن سر درد هایی را تجربه می کنند که این نوع سر درد ها از سن بالای ۵۰ سال شروع می شود.
  6. اختلال دید و سرخی چشم و کاهش بینایی در یک
  7. نوعی سر درد که همراه با استفراغ های جهنده صبحگاهی باشد و این نوع سر درد می تواند از نشانه افزایش فشار مغز و یا تومور مغزی باشد.
  8. افرادی که دچار سر درد های میگرنی هستند و با مصرف دارو نیز درد شان خنثی نمی شود و یا شدیدتر می شود این افراد حتما باید دوباره با معاینه دقیق توسط یک متخصص مغز و اعصاب خوب نورولوژیست و ام آر آی مغز مورد بررسی قرار بگیرد.
  9. افرادی که سابقه سردرد نداشته باشند و به تازگی و بدون سابقه قبلی دچار سردرد های شدیدی می شوند شروع شده و رو به بدتر شدن است.
  10. سردردی که بدنبال فعالیت، ورزش،راه رفتن شروع شود و یا با زور زدن بدتر شود.
  11. سردردی که بعد از ضربه مغزی شروع می شود.
  12. سردرد جدید کسانی که سابقه کانسر یا بیماریهای نقص ایمنی دارند.
  13. سردردی که به همراه بیحسی نیمه صورت یا بی حسی اندام های یک سمت و یا تشنج باشد که این نوع سر درد ها بسیار خطرناک هستند و می تواند نشانه ترومبوز و یا لخته شدن خون در وریدهای مغز و یا سکته مغزی باشد.
  14. سردردی که پس از خوابیدن در محیط بسته با وسایل گرم کننده گازی ایجاد شود که می تواند نشانه مسمومیت با گاز مونوکسید کربن باشد.
  15. بیشتر سردردی که فعالیتهای روزانه شما را مختل کند.

با توجه به مواردی که گفته شد در صورت وجود هر یک از موارد فوق حتما فورا جهت بررسی علت سردرد خود به یک کلینیک تخصصی سردرد یا متخصص مغز و اعصاب اقدام کنید. به گفته بیشنر پزشکان التهابات سينوس‌ها و مشكلات سر و گردن، كمبود ويتامين دي، هم مي‌تواند در بروز و ايجاد سردرد نقش داشته باشد. که اين نوع از سردردها با مراجعه به‌موقع به پزشك به راحتي قابل درمان است. در صورتي‌كه براي برطرف شدن سردرد، از استامينوفن و ژلوفن استفاده مي‌كنيد، بيش از حد معمول، از اين داروها مصرف نكنيد چرا كه ممكن است عوارضي مانند خونريزي معده و … به دنبال داشته باشد مهم ترین و بهترین درمان مراجعه به یک متخصص نورولوژیست است.

نکات مهم در رابطه با میگرن

نکاتی که باید درباره میگرن بدانید

نکاتی که باید درباره میگرن بدانید : از شایع ترین انواع سردردها که برخی اوقات باعث درد در قسمت پیشانی، اطراف چشم و یا در پشت سر می شود سردرد میگرنی است که این درد به عنوان یکی از شایعترین بیماریهای مغز و اعصاب شناخته شده است که با توجه به نوع درد می تواندکه بسیار ناتوان کننده باشد. بیشتر حملات میگرن با سردرد همراه است. تهوع و استفرغ، اسهال، رنگ پریدگی صورت، سرد شدن دست و پا و حساسیت به نور و صدا در میگرن وجود دارد. بیشتر افراد به دنبال انتخاب درمان مناسب برای این بیماری هستند که درمان هر بیمار مستلزم دانستن تاریخچه پزشکی بیمار، سبک زندگی، بیماریهای همراه و الگوی سردرد بیمار است که در مراجعه به متخصص نورولوژیست پزشک شرح حال دقیقی از بیمار می خواهد.

نکات مهم در رابطه با میگرن

میگرن ۲ نوع است میگرن مزمن و میگرن ایپیزودیک

معمولا به حمله هایی که بیش از ۲ هفته در ماه فرد را درگیر می کند میگرن مزمن (Chronic migraine ) گفته می شود در این نوع میگرن هر حمله سردرد بیشتر از ۴ ساعت طول می کشد و این پروسه برای بیشتر از۳ ماه ادامه دارد.

در نوع دوم و میگرن ایپیزودیک (Episodic Migraines) معمولا در کمتر از ۱۵ روز در ماه حمله های میگرنی برای فرد اتفاق می افتد. در این نوع درد میگرن معمولا سردرد تکرار شونده و با شدت متوسط تا شدید است که این نوع درد معمولا با انجام فعالیت های فیزیکی روزانه بسیار شدت پیدا می کند و بدتر می شود و با یک سری فاکتور های مستعد کننده مثل استرس، مصرف بعضی از غذا ها (پنیر کهنه، غذا های آماده حاوی نیتریت و نیترات مثل فست فود ها و کنسرو ها، کافئین خیلی زیاد، تغییرات آب و هوا، سیگار و قلیان ،گرسنگی، خستگی، اختلال خواب (چه کم خوابی و چه پر خوابی )، هوای سرد، هورمون ها، بعضی دارو ها مثل دارو های ضد بارداری حاوی استروژن، نیتروکانتین، بوپروپیون و . . . ) تشدید پیدا می کند.

جلوگیری از میگرن

  • ترک مصرف دخانیات
  • از فراموش کردن وعده غذایی اصلی پرهیز کنید
  • از گرسنگی بیش از حد خودداری کنید.
  • مصرف مایعات را جدی بگیرید و به مقدار کافی مایعات بنوشید.
  • خواب کافی و سر وقت
  • ورزش منظم زیرا با استفاده از ورزش منظم و تکنیک های تمدد اعصاب، استرس را از خودتان دور می کنید.
  • نوشیدنی های کافئین‌دار را بیش از ۲ لیوان مصرف نکنید
  • از نور زیاد و درخشان دوری کنید و در روز های آفتابی حتما از عینک آفتابی استفاده کنید.

میگرن چگونه آغاز می شود و این نوع سردرد شامل چند دسته اصلی است ؟

از شایع ترین سر درد ها می توان به سر درد میگرنی اشاره داشت که معمولا حمله های سردرد میگرن با سر درد یک طرفه (۵۰% موارد) شروع می شوند و یا می توانند از همان ابتدا سر درد دو طرفه بوده و یا در نهایت دو طرف سر را درگیر کنند و ماهیت سردرد ضرباندار دارد.

سردرد میگرنی شامل دو دسته اصلی است :

  1. سردرد بدون علائم عصبی (بدون اورا)
  2. سردرد با علائم عصبی (با اورا)

معمولا در بعضی از افراد موارد سردرد میگرنی با علائم عصبی به ‌نام اورا همراه است که به آن میگرن با اورا می‌گویند. علائم عصبی (اورا) چشمی شامل اختلال بینایی به‌صورت رویت فلاش، لکه ‌های نورانی، خطوط زیگزاگ و تغییر در قدرت بینایی به‌صورت لکه در وسط میدان بینایی و اختلال دید یک نیمه میدان بینایی است. بی‌حسی و کرختی انگشتان، لب و صورت و گاهی فلج موقت اندام نیز جزو علائم عصبی (اورا) قبل از سر درد است.

این علائم ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و پس از اتمام این علائم سردرد بیماران شروع می‌شود. سردرد میگرنی ضربان‌دار با شدت متوسط تا شدید است؛ به‌طوری که فرد قادر به کار کردن و فعالیت نخواهد بود و معمولاً در بیداری و کمتر در خواب رخ می‌دهد. مدت زمان حمله سردرد چهار تا ۷۲ ساعت (۸۰ درصد همراه باتهوع و ۵۰ درصد همراه با استفراغ) است. علاوه بر این ۱۰ تا ۲۰ درصد موارد با اشک ریزش و آبریزش از بینی همراه است. ۶۰ درصد افراد مبتلا به میگرن قبل از سردرد علائمی مثل تغییرات خلق ( افسردگی، عصبانیت )، خستگی، تحریک پذیری، درد عضلات و بی‌اشتهایی، اسهال و یا یبوست دارند. گاهی این علائم تا ۲۴ ساعت پس از حمله سردرد ادامه می‌ یابد.

علت نبض دار بودن سردرد میگرن چیست؟

با توجه به نوع درد معمولا سردرد میگرن معمولا به صورت ضربان دار بوده که اغلب با تهوع و اختلال در بینایی نیز همراه است. گاهی اوقات نیز سردرد میگرن به صورت یک درد خفیف خود را نشان می دهد اما درباره حالت نبض دار باید بگوییم که این حالت نبض دار به علت پاتوفیزیولوژی عروقی میگرن است که ابتدا در آن رگ های خونی مغز تنگ و پس از آن گشاد شده و افزایش خون مغز باعث احساس ضربان در شریان های گیجگاهی می شود.

علت بیماری میگرن چیست؟

هنوز دلایل قطعی میگرن مشخص نیست اما طبق آمار حدود ۷۰-۷۵% بیماران مبتلا به میگرن سابقه فامیلی سردردهای میگرنی را در اقوام درجه یک خود ذکر می کنند و این خود دلیل بر ژنتیک بودن عامل بیماری میگرن است. و بیشتر متخصصان نیز علت درد میگرن را تورم عروق خونی و اعصاب اطراف مغز که به «ساقه مغز» معروف است ربط می دهند.و سروتونین که یک ماده شیمیایی موجود در مغز است را به عنوان نقش اصلی در این بیماری معرفی می کنند.

علائم بیماری میگرن چیست؟

درباره بیماری شایع میگرن گفتیم که میگرن یک نوع سردرد ضرباندار است که این درد می تواند که در یک طرف یا هر دو طرف سر ایجاد شود.و معمولا این سردرد میگرن با تهوع، استفراغ یا کاهش اشتها نیز همراه است. در بسیاری از موارد نیز فعالیت فیزیکی، نور های درخشان یا صداهای بلند می توانند سردرد را بدتر بیشتر حملات میگرن بین ۱۲-۴ ساعت طول می کشد.

در موارد نادری نیزمیگرن به صورت علا ئم نورولوژیک غیرمعمول مثل گیجی، کاهش بینائی، حالت سوزن سوزن شدن و کرختی و ضعف و … بروز می کند. و جالب تر این که حمله میگرن گاهی توسط بعضی از فعالیت ها، غذاها، بوها و حتی احساسات تحریک شده بروز می کند.

در بسیاری از افراد استرس باعث بروز میگرن در آن ها می شود و حمله میگرن به سراغ آنها می آید درحالی که عده ای دیگر پس از این که استرس آنها رفع شد، ممکن است دچار حمله میگرن شوند (مثلا روز بعد از یک امتحان یا ملا قات مهم)، زنان نیز به تجربه در می یابند که حملا ت میگرن آنها درزمان حوالی قاعدگی بدتر می شود و شدیدتر است. در بیشتر افرادی که مبتلا به میگرن هستند اغلب این افراد دارای دست و پاهای سردتری نسبت به بقیه افراد هستند.

چگونه می توان سردرد میگرن را تشخیص داد؟

در صورت بروز سردرد اولین کار برای تشخیصص نوع درد مراجعه به پزشک متخصص است که پزشک معمولا برای تشخیص از روی تاریخچه پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی و آزمایشاتی مثل CT اسکن و MRI نوع میگرن را تشخیص می دهد تمامی این آزمایش ها طبیعی هستند. در بسیاری از موارد نیز ممکن است که پزشک آزمایشات دیگری را نیز برای افرادی که خصوصیات سردرد در آنها کاملا منطبق به میگرن معمولی نیست توصیه می کند. معمولا سردرد میگرن می تواند که در فرد بیمار به مدت چند ساعت تا چند روز طول بکشد و فرد مبتلا به میگرن ممکن است چندین بار در ماه دچار حملا ت بیماری شود.

البته هستند افرادی که در طول دوره زندگی خود فقط یک بار دچار میگرن می شوند و در طرف دیگر طیف افرادی که بیش از ۳ حمله در هفته را تجربه می کنند وجود دارند. از این رو در سردرد هایی که جدیدا شروع شده اند و به خصوص سن بالای فرد ۵۰ سال است حتی اگر مشخصات سردرد میگرنی را نیز داشته باشند باید توسط متخصص مغز و اعصاب بررسی شوند.

چگونه از شروع سردرد میگرنی پیشگیری کنیم؟

با توجه به عواملی که دراین بیماری زمینه ساز هستند نمی توان که از تمام حملات میگرنی پیشگیری کرد ولی می توان با شناسایی عواملی که باعث تحریک و ایجاد حملا ت بیماری می شوند از تعداد حملا ت بیماری و شدت آنها کم کرد.

بیمارانی که دچار میگرن هستند برای این که از حملات میگرن در امان باشند باید که بیماری خود را زیر نظر بگیرند، معمولا برای کاهش حملات میگرنی بعضی از بیماران از روش های دیگر مثل یوگا، بیوفیدبک، طب سوزنی، ماساژ و ورزش منظم نیز استفاده می کنند که در بیشتر موارد بسیار کارساز بوده است.

عوامل تحریک کننده میگرن کدامند؟

از مهم ترین عوامل تحریک کننده میگرن می توان که به انواع مشروبات الکلی، شکلات، پنیر، غذا های فرآوری شده، اختلال در خواب، سفر کردن، استرس، دوران قاعدگی در خانم ها، تغییرات فصل و آب و هوا،استشمام رایحه ای خاص و نور شدید اشاره کرد.

درمان دارویی پیشگیری‌کننده میگرن در چه مواردی کاربرد دارد.

  1. در صورتی که تعداد حملات بیشتر از دو بار در ماه باشد.
  2. مدت حملات بیشتر از ۲۴ ساعت باشد.
  3. سردرد باعث اختلال عملکرد کاری و شغلی شود طوری که سه‌روز یا بیشتر فرد ناتوان شود.
  4. درمان حمله حاد میگرن با مسکن برای بیمار اثربخشی نداشته باشد.
  5. در مان حمله حاد میگرن با مسکن‌ها در هفته بیش از دو بار باشد.
آلودگی هوا و سردرد

رابطه آلودگی هوا و سردرد

رابطه آلودگی هوا و سردرد , مهم ترین سوالی که درباره سر درد و الودگی وجود دارد این است که آیا آلودگی هوا روی سردرد تاثیر دارد؟ : افزایش غلظت آلاینده‌ های هوا موجب بروز سردرد و تشدید آن در تمام افراد به خصوص در افراد مبتلا به میگرن می‌شود. با توجه به این که مهم‌ ترین عامل بروز سردرد های میگرنی ژنتیک است اما برخی عوامل از جمله انواع بوها، آلاینده‌های هوا و . . . نیز در بروز و تشدید این نوع سردردها موثر هستند.

سردرد های میگرنی موجب بروز درد در قسمت پیشانی و جلوی سر می‌شود اما زمانی‌که آلودگی هوا افزایش می‌یابد این بیماران از دردهای ناحیه پشت سر شکایت می‌ کنند. کاملا مشخص است که برای سلامتی نیاز به استنشاق هوای پاکی را دارید و کیفیت هوایی که تنفس می کنیم روی سلامتمان اثراتی دارد.

آلودگی هوا و سردرد

تاثیر آلودگی هوا بر روی ارگان های حساس

بیشترین تاثیر آلودگی هوا بر روی ارگان های حساس مثل سیستم عصبی و سیستم تنفسی است که نشانه های کلی تاثیر آلودگی هوا بر بدن انسان شامل علائم تنفسی مثل سرفه، سوزش گلو، عفونت های تنفسی و . . . است. بیشتر متخصصان بر این باور هستند که در مناطقی که افزایش آلودگی بیشتر است بروز حوادث قلبی عروقی و سکته های مغزی نیز در این مناطق بیشتر است.

سر درد در اثر استتنشاق هوای آلوده نیز یک علامت بسیار شایع که نمی شود آنرا نادیده گرفت از این رو بیشتر افراد آلودگی هوا را باعث تحریک سردرد شان می دانند. معمولا افرادی نیز که به میگرن مبتلا نیستند ممکن است به دلیل افزایش آلاینده‌های هوا دچار گشاد شدن عروق و کاهش اکسیژن مغز شوند که این مساله آنها را در معرض ابتلا به سردرد قرار می‌دهد. مواجهه با مواد شیمیایی و ذرات معلق موجود در هوا می تواند باعث تحریک سردرد شود.

رابطه الودگی و میگرن

معمولا بیشتر افرادی که دچار سردرد های تکرار شونده مثل میگرن و سردرد تنشی می شوند در مواجه با محیط آلوده و استنشاق هوای آلوده اظهار می کنند که هوای آلوده باعث بدتر شدن سردرد و یا تحریک و یا ایجاد سردرد شان می شود که این بدتر شدن می تواند شامل افزایش فرکانس و تعداد دفعات حملات سردرد و همچنین شدت حمله سردرد شود و حتی بیمار را راهی اورژانس یا بیمارستان کند.

یکی از این علت های سر درد میگرنی ذرات آلوده کننده هوا است که می توانند باعث تحریک پایانه های عصبی که از عصب تریژمینال عصب دهی می شوند شود و باعث آزاد شدن نوروترانسمیترهای درد و ایجاد حمله سردرد میگرن شوند. و از طرف دیگر نیز استنشاق هوای آلوده با اکسیژن کم باعث اختلال در خونرسانی ماهیچه های سر و صورت و گردن و ایجاد تنش و گرفتگی عضلات سر و صورت و گردن شده و از این رو نیز می تواند که باعث بیشتر شدن سردرد های تنشی یا میگرن شود.

تحقیقات نشان داده اند که رابطه مستقیم بین میزان الودگی در هوا و شدت و فرکانس سردرد وجود دارد. مواد موجب آلودگی شامل دود سیگار، مونوکسید کربن، سرب، پروپان، گاز های طبیعی مثل NO2 و SO2 و ذرات معلق است.

بر همین اساس درباره رابطه سردرد و آلودگی هوا مطالعه ای در ایالت سنتیاگو آمریکا شهر Chile انجام شد که با توجه به این که این شهر در بین کوه ها قرار گرفته و فاکتور های مختلف آلوده کننده هوا شامل ازون (Ozone)، مونوکسید کربن، ذرات معلق موجود در هوا، دود حاصل از سوختن سوخت های فسیلی مثل بنزین و گازویئل باعث تشدید و ایجاد تمام انواع سردرد می شوند که از این بین میگرن بیشترین تاثیر را می پذیرد. ازون از بین مواد آلوده کننده هوا بیشترین تاثیر را روی شدت سردرد دارد.

در زمان آلودگی هوا علاوه بر اینکه میزان اکسیژن در محیط کاهش می‌یابد خستگی فیزیکی نیز سبب تشدید حملات میگرنی می‌شود لذا توصیه می‌کنیم بیماران حتی‌المقدور از قرار گرفتن در محیط‌های آلوده به شدت خود داری کنند. با توجه به خطراتی که استنشاق هوای الوده برای بیشتر افراد دارد از این رو به تمام افراد توصیه می‌شود از تردد های غیر ضروری در سطح شهر خود داری کنند و یا در صورت تردد از ماسک های فیلتر دار استفاده نمایند.

رابطه سیگار و سردرد

مهم ترین نکات در مورد رابطه سیگار و سردرد

مهم ترین نکات در مورد رابطه سیگار و سردرد : یکی از مهم ترین ترکیب موثر سیگار، نیکوتین است که عامل اصلی اعتیاد جسمانی به دخانیات است. نیکوتین سبب ترشح فوری آدرنالین می‌شود. نیکوتین در واقع یک محرک سیستم عصبی مرکزی است.بسیاری از افرادی که دچار سر درد هستند بر این باورند که با مصرف نیکوتین و دریافت آن سر درد شان آرام می شود و در بیشتر مواقع هم شاید در اثر استعمال سیگار و حتی استنشاق دود سیگار در محیط نیز دچار سردرد شدیدی می شوند و یا اینکه سردرد شان تشدید می شود. جالب است بدانید که به باور برخی از متخصصان استعمال و قرار گرفتن در معرض دود انواع مواد دخانی مانند سیگار، سیگار برگ و قلیان موجب بروز و تشدید علائم سردرد در افراد به خصوص افرادی که زمینه ابتلا به میگرن را دارند، می‌شود.

رابطه سیگار و سردرد

ممکن است که این سوال پیش بیاید که آیا این یک فرضیه است و یا از نظر علمی ارتباط واضحی بین سیگار و سردرد وجود دارد؟

با توجه به اهمیت موضوع باید بگوییم که خوشبختانه در این باره مطالعات متعددی در مورد ارتباط سیگار و سردرد در بهترین کلینیک های تخصصی مغز و اعصاب و توسط بهترین متخصص ها صورت گرفته است. و نتیجه این تحقیق و بررسی ها نیز نشان داده است که نیکوتین موجود در سیگار که یک ماده وازواکتیو است می تواند باعث تغییر سایز عروق خونی مغز (انقباض رگ) شده و باعث شروع سردرد میگرنی شود و در بیشتر موارد نیز سر درد ناشی از استنشاق دود سیگار چه به طور مستقیم توسط فرد سیگاری و چه به طور غیر مستقیم توسط اطرافیان و از طریق تحریک مخاط گلو و بینی منجر به سردرد شود.

 

سردرد خوشه ای و نیکوتین

در میان سردرد ها سردرد خوشه‌ای نوعی از سردرد ها است که علائم آن با استعمال سیگار، قلیان و مشروبات الکی تشدید می ‌شود به همین دلیل این بیماری در مردان شایع‌ تر از زنان است.

افراد سیگاری که دچار سر درد های میگرنی می شوند

با توجه به این که در بیشتر موارد افرادی که دارای سر درد میگرنی هستند بعد از استعمال دخانیات بیشتر دچار حملات سردرد می شوند، اما درباره ازتباط مصرف دخانیات و سر درد میگرنی هنوز چیزی اثبات نشده است اما همچنان توصیه جدی به ترک سیگار جهت کاهش ریسک سکته های مغزی و قلبی و حوادث عروقی مغز، انواع سرطان علی الخصوص کانسر ریه می شود. از این رو و با توجه به خطرات حاصله از مصرف سیگار به تمام افراد به خصوص افرادی که زمینه ابتلا به سردرد را دارند توصیه می ‌شود تا از استعمال یا قرار گرفتن در معرض درد ناشی از مواد دخانی به شدت خودداری نمایند.

میگرن

میگرن | سردرد میگرنی و راه های درمان آن

میگرن | سردرد میگرنی و راه های درمان آن : یکی از سر درد های شدید که در صورت دچار شدن فرد باعث مختل شدن فعالیت هاى روزمره نیز می شود سر درد میگرنی است در این نوع سر درد بیمار مجبور است تا از فعالیت های روزمره دست بکشد و به استراحت بپردازد. از نشانه های بارز این نوع سر درد حالت تهوع ،استفراغ یا افزایش حساسیت به نور است که برای ارام شدن این نوع سر درد مراجعه به کلینیک تخصصی سردرد و متخصص مغز و اعصاب مناسب ترین روش است.

میگرن

معمولا زنان سه برابر بیشتر از مردان به میگرن مبتلا مى شوند ؛ و براساس آمار و ارقام از هر ٢٠ خانم ۴نفر از سر درد میگرن رنج مى برند، شاید برای شما این سوال پیش بیاید که نخستین حمله میگرن در چه سنى می تواند رخ بدهد ، باید بگوییم که این نوع درد میگرنی فرد را در هر سنی مبتلا می کند و معمولاً بیشتر در دوران نوجوانى شروع مى شود و با افزایش سن شدت آن کمتر می شود ولى گاهى اوقات در بین بیماران شروع میگرن بعد از پنجاه سالگى هم دیده شده است.

علائم سردرد میگرنی

  • بیشتر افراد مبتلا به میگرن دچار سردرد متوسط تا شدیدى هستند که ممکن است ۴ ساعت تا ٣ روز دوام داشته باشد.
  • سر درد گاهى یکطرفه و گاهى هر دو طرفه می باشد و بیمار متحمل دردى تپشى ،ضربان دار یا کوبنده مى شود.
  • در بیشتر مواقع انجام فعالیت ،براى مثال راه رفتن یا بالا و پایین رفتن از پله ها ، معمولا درد را تشدید مى کند .
  • بیمار علاوه بر سردرد حالت تهوع دارد یا استفراغ مى کند و نسبت به نور و صدا حساس تر از حالت معمول است .

انواع سردرد های میگرنی

ممکن است تا بعضى بیماران اورا ، مرحله پیش درآمد یا علائم هشدار دهنده اى مانند اختلال در دید یا دیگر حواس را تجربه کنند ؛ براى نمونه به طور موقت جرقه ،لکه یا خطوط نورانى مى بینند یا بخشى از قدرت دید خود را از دست مى دهند .

  • سوزن سوزن شدن یا باالعکس بى حسى
  • اختلال هاى گفتارى یا رفتارى
  • معمولا این نشانه هاى پیش درآمد یا اورا معمولا درست قبل از شروع سردرد شروع شده و با شروع سردرد پایان مى یابند البته گاهى ممکن است در مرحله سردرد هم ادامه داشته باشند.
  • بعضى بیماران تنها یک بار در سال یا حتى کمتر دچار میگرن مى شوند،حال آنکه عده اى دیگر چند بار در هفته متحمل این نوع سردرد مى شوند

یکى از وجوه تمایز میگرن و دیگر گونه هاى سر درد این است که میگرن مراحل مشخصى دارد اکثر بیماران مراحل زیر را تجربه میکنند کنند ،البته امکان دارد مراحل پیش درآمد یا اورا در تمام بیماران رخ ندهد.

مراحل هشدار دهنده یا پیش نشانه میگرن عبارتند از :

در بیشتر موارد در این مرحله فرد احساس خستگى ،تغییر خلق و خو ،تمایل به خوردن خوراکى شیرین ،احساس تشنگى یا خشکى و گرفتگى گردن را دارد که در حدود ٢۴ ساعت طول مى کشد.

  • مرحله اورا یا پیش درآمد : معمولا طبق یافته های متخصصان مغز و اعصاب از هر سه بیمار مبتلا به میگرن یک نفر علائم اورا یا پیش درآمد ،تغییرات حسی یا اختلال دید را تجربه مى کنند .این مرحله نیز از چندین دقیقه تا یک ساعت ادامه دارد.
  • مرحله حمله اصلى : بیمار در این مرحله دچار سردرد و علائم دیگرى مانند تهوع مى شود. معمولا مدت این مرحله بین ۴ ساعت تا ٣ روز متغیر است.
  • مرحله تسکین درد و بهبود : در این مرحله درد فروکش مى کند تسکین درد معمولاً به آهستگى صورت مى گیرد ، هر چند گاهى میگرن ناگهان ، براى مثال بلافاصله بعد از استفراغ ،متوقف مى شود حتى گاهى تا چند ساعت بعد از تمام شدن حمله سردرد بیمار حالت گیجى و بیحالى دارد.
سردرد

سر درد , علل بروز سردرد و راه های درمان آن

سر درد , علل بروز سردرد و راه های درمان آن :  بیشتر افراد همیشه از داشتن سردرد های مزمن شکایت می کنند . معمولا یکی از شایع‌ ترین اشکال درد که از سیستم عصبی مرکزی ناشی می شود سردرد است. معمولا برخی از افراد در دوره خاصی از زندگی خود سردرد شدید را تجربه می‌کنند و برخی دیگر دچار سردرد های گاه و بی‌گاه می ‌شوند بنابراین هر کسی ممکن است که دچار سردرد شود و هیچ تفاوتی ندارد که چه سنی را داشته باشد از این رو و با توجه به نوع سر درد ها، انجمن بین المللى سردرد (IHS) سردرد را به ٢ نوع اولیه و ثانویه طبقه بندی می كند.

سردرد

سردرد اولیه

  • سر درد میگرنی
  • سر درد تنشى و یا (Tension)
  • سردرد كلاستر و یا (خوشه اى)
  • انواع نورالژى مثل نورالژی تریژمینال

سردرد ثانویه

  • سردرد ناشى از آرتریت تمپورال یا التهاب شریان گیجگاهى
  • سردرد ناشى از بالا بودن فشار مغز كه در بسیاری از مواقع می تواند بدون علت نیز باشد که سودو تومورسربرى نام دارد ویا به علت ضایعه فضاگیر مغزى ایجاد شود مثل تومور مغزى به وجود می آید.
  • و سردرد ناشى از مصرف بیش از حد دارو که در بیشتر افراد دیده می شود.

معمولا در صورت بروز سردرد کمتر کسی به سراغ پزشک معالج می رود اما برای تشخیص نوع اولیه از ثانویه نیاز است تا به پزشک مربوطه مراجعه کرد و یک شرح حال دقیق داد معمولا پزشک بعد از شرح حال بیمار معاینه فیزیكى انجام میدهد زیرا که این موارد و نورولوژی بیمار مبتلا به سردرد توسط متخصص مغز و اعصاب خوب بسیار مهم است و این راه در واقع بهترین روش برای درمان سردرد می باشد زیرا که با مشخص شدن نوع سر درد درمان بهتری صورت می گیرد زیرا انواع ثانویه سردرد نیازمند اقدامات تشخیصى و درمانى سریعتر و جدى ترى می باشند زیرا که در همه ی بیماری ها تشخیص صحیح می تواند که درمان مناسبی را داشته باشد.

پس همان طور که گفتیم در مراجعه به متخصص مغز و اعصاب دادن شرح حال خوب و دقیق به تشخیص صحیح نوع سردرد کمک زیادی می کند.

مهم ترین سوالی که متخصص مغز و اعصاب در مراجعه از بیمار می پرسد این مورد است که چه زمانی بیمار اولین حمله سردرد را تجربه كرده است ؟

همان طور که گفتیم و بر این اساس سردرد به دو نوع حاد و مزمن تقسیم می شود:

  • درباره سردرد حاد باید بگوییم که سر درد حاد سردردى است كه به تازگى شروع شده و طبق بعضى ازطبقه بندی ها كمتر از ٤ هفته شروع شده است و این نوع سر درد نیاز به بررسى بیشترى از نظر تشخیص نوع و علت سردرد را دارد .
  • اما در تعریف سردرد مزمن باید بگوییم که سردردى كه مدت طولانى فرد را درگیر كرده و معمولا بیشتر از یك ماه طول می کشد. بررسى بیشتر در این نوع سردرد توسط نورولوژیست خوب هم به درمان صحیح و كاهش درد بیمار كمك میكند.

موضوع مهم دیگر نحوه شروع سردرد ( onset ) است

یکی از نشنانه های خونریزی مغزی و یا پارگی آنوریسم مغزی شروع اولین حمله سردرد شدید، ناگهانى و انفجارى است که درعرض كمتر از چند ثانیه به حداكثر شدت خود می رسد(Thunderclap Headahe) که همان طور که گفتیم می تواند نشانه خونریزى مغزى ویا پارگى آنوریسم مغزى باشد که در این حالت نیاز به مراجعه به اورژانس و اقدامات سریع است

Duration سردرد

معمولا مدت زمانی که یك حمله سردرد طول می كشد در انواع مختلف سردرد متفاوت است مثلا این مدت در میگرن ٤ تا ٧٢ ساعت است درحالیكه در سردرد هاى نورالژیفرم این درد ها فقط در حد ثانیه یا دقیقه است .

  • فركانس سردرد كه نشان دهنده تكرار حمله هاى سردرد در ٢٤ ساعت یا در هفته است.
  • نوع سردرد مثلا خنجرى ،سوزشى فشارى ، و سر درد های ضرباندار
  • علائم همراه سردرد مثل تهوع ،استفراغ ،فتوفوبى(حساسیت به نور یا ترس از نور)،فنوفوبى(ترس از صدا)،تارى دید،قرمزى و اشك ریزش چشم یا آبریزش از بینى
  • عوامل مستعد كننده یا Trigger سردرد مثل گرسنگى ،استرس ،هواى سرد ،سیكل قاعدگى،مصرف بعضى غذا ها ،بدخوابى
  • عواملى كه باعث تشدید و بدتر شدن سردرد می شوند مثل فعالیت فیزیكى ،سرفه كردن ،زور زدن ،تغییر وضعیت بیمار
  • سابقه بیمارى دیگر در فرد مثل سابقه ضربه به سر،فشار خون بالا،بیماریهاى دندانى،آلرژى،تب و كاهش وزن
  • سابقه فامیلى سردرد كه بخصوص در مورد میگرن و بعضی بیماری های عروقى مثل آنوریسم اهمیت دارد
  • دارو هاى مصرفى توسط بیمار

در بیشتر موارد نیز مصرف بعضى دارو ها می توانند که ایجاد کننده سردرد باشند دارد هایی مثل ایزوسورباید (نیتروكانتین) ،دی پریدامول ، بوپروپیون و . .

نشانه های خطر در سردرد (Red Flags )

  • در بیشتر اوقات فرد دچار سردرد شدید ناگهانى می شود كه حالت انفجارى دارد و در كمتر از یك دقیقه به حداكثر شدت خود میرسد بطوریكه بیمار میگوید:((این شدیدترین سردردى است كه تا بحال تجربه كرده ام)). به این نوع سردرد Thunderclup headache گفته مى شود و معمولا نشانه خونریزى مغزى ناشى از پارگى آنوریسم یا شریان مغزى در نوع خونریزى دهنده سكته هاى مغزى است.

با توجه به نوع سر درد نكته مهم اورژانسى بودن این نوع سردرد است و باید به سرعت اقدامات تشخیصى و درمانى انجام گیرد به طوری كه تأخیر در آن ممكن است صدمات جبران ناپذیرى براى بیمار داشته باشد و یا حتى مرگبار باشد.

  • شروع سردرد جدید در سن بالاى۴۰ یا ۵۰ سال
  • تغییر الگوى قبلى سردرد مثلا شدت یا فركانس سردرد
  • سردرد پیشرونده كه به درمان جواب نمى دهد.
  • نشانه های مرتبط با مغز و اعصاب همراه مثل تارى دید،ضعف اندامها ، كاهش سطح هوشیارى،تشنج
  • علائم سیستمیك شامل تب ،كاهش وزن ،درد و سفتى گردن
  • بدتر شدن سردرد با سرفه و فعالیت كه مى تواند نشانه افزایش فشار مغز باشد.
  • سردردى كه بعد از ضربه به سر شروع شود.
  • سردردى كه فرد را از خواب بیدار كند.
  • سردرد صبحگاهى با تهوع و استفراغ جهنده
  • سردردى كه در دوران باردارى یا پس از زایمان شروع شود .این نوع سردرد میتواند ناشى از ترومبوز سینوس وریدى یا لخته شدن خون در ورید هاى مغز به علت تغییرات سیستم انعقادى خون در حاملگى و پس از آن است و ازآنجایی كه به درمان با دارو هاى ضد انعقاد به صورت فورى نیاز دارد بیمار باید سریعا توسط متخصص مغز و اعصاب ویزیت شود.
  • سردرد همراه با قرمزى و درد چشم که بسیار آزار دهنده است
  • نوع سردردی که فرد دارای سابقه كانسر یا نقص ایمنى دارد

معمولا تمام نشانه هایی که گفته شد برای انجام معاینه دقیق نیاز به یک بررسی جدی را دارد و از این رو معاینه دقیق نورولوژى توسط متخصص مغز و اعصاب و تصویربردارى مغزى مثل ام آر آی مغز می تواند که در تشخیص این مورد بسیار ضروری باشد.

ممکن است تا در بعضی از مواقع و در یک نوع از علائم میگرنی علائم نورولوژیك مثل ضعف اندامها یا تارى دید ایجاد شود كه اورا (aura) نام دارند. معمولا اوراها قبل از شروع سردرد شروع مى شوند و معمولا با شروع سردرد نیز تمام مى شوند معمولا این علائم كه در اثر تنگ شدن رگهاى مغز ایجاد مى شوند كمتر از ٦٠ دقیقه طول مى كشند.

اما در صورتی كه اورا بیشتر از ٦٠ دقیقه طول بكشد یا به طور كامل برطرف نشود و یا اوراى جدید به خصوص فلج اندام ها ایجاد شود در این صورت نیاز به بررسى بیشتر توسط متخصص مغز و اعصاب دارد.

***نکته پایانی :

بر اساس بسیاری از تحقیقاتی که برای پیدا کردن دلایل سردرد انجام شده است، حدود ۴۰ درصد افرادی که از سردرد رنج می‌برند می‌توانند فقط با پرهیز کردن و ایجاد عادت‌های صحیح به راه طبیعی درمان سردرد خود برسند اما بهترین راه برای تشخیص سر درد و جلوگیری از عوارض ناگوار بسیاری از سر درد ها مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب می باشد.

سرگیجه

سرگیجه , علل بروز سرگیجه و درمان آن

سرگیجه , علل بروز سرگیجه و درمان آن : یکی از علت های مراجعه بیشتر افراد به کلینیک های مغز و اعصاب و مطب های پزشکی دچار شدن به سرگیجه های مداوم است . درباره ی سرگیجه باید بگوییم که سرگیجه داشتن در واقع حالتی است که در آن فرد بیمار احساس می‌کند که محیط پیرامون او گرد سرش می‌چرخد و یا اگر چشم‌ هایش را ببندد، می ‌پندارد که خودش به دور محیط می‌گردد. سرگیجه اغلب به دلیل کاهش جریان خون در مغز رخ می‌دهد و حالت چرخش را برای فرد مبتلا ایجاد می‌کند؛ با این حال، اکثر افرادی که به این گونه مشکلات دچار می‌شوند، آنرا جدی نگرفته و هرگز به دنبال درمان آن مشکل نمی ‌روند و معمولا با توجه به این که سرگیجه بیشتر از اینکه یک بیماری باشد یک علامت برای یک بیماری به حساب می اید از این رو نیز این عامل یکی از علل شایع مراجعه بیماران به متخصص مغز و اعصاب است.

سرگیجه

انواع سرگیجه و تفاوت سرگیجه حقیقی و سرگیجه کاذب چیست؟

سرگیجه به دو نوع واقعی (Vertigo) و سرگیجه غیرواقعی، کاذب یا Dizziness ، Pseudo Vertigo تقسیم می شود.

در مقابل سرگیجه حقیقی (True vertigo)، یک نوع علامت شایع دیزینس (Dezzines) را داریم که در واقع احساس سبکی سر و یا علت سیاهی رفتن چشم ها به خصوص موقع تغییر پوزیشن مثلا از حالت نشسته به ایستاده یا دراز کشیدن است.

معمولا بیشتر افرادی که این علائم را دراند در مراجعه به پزشک نوع سرگیجه شان مشخص می شود در بیشتر مواقع مهم ترین علت سرگیجه کاذب از فشار عصبی است و بهترین روش مراجعه به پزشک نورولوژیست است زیرا پزشک می تواند تا با بررسی بیمار و پرسش سوالاتی مانند وجود سرگیجه در خواب و . . . شرح حال بیمار را کامل کند.

شرح سرگیجه عصبی کاذب

همان طور که گفتیم مهم ترین علت در سرگیجه های کاذب و عصبی اضطراب ، استرس و افسردگی است و از شایع ترین علائم آن نیز می توان به احساس سبکی و گیجی اشاره کرد که در صورت بروز این نوع علائم مهم ترین کار جهت تشخیص سرگیجه عصبی مراجعه به پزشک نورولوژیست است.

مهم ترین علائم سرگیجه

همان طور که درباره بروز سرگیجه در بیشتر افراد گفتیم سرگیجه می تواند که یک احساس خفیف گیجی و یا سبکی سر در فرد باشد و یا در بیشتر مواقع نیز ممکن است تا آنقدر سرگیجه شدید باشد و موجب عدم تعادل و حتی افتادن فرد شود و این حالت شدید ترین حالت ممکن است که فرد را از فعالیت های روزانه باز می دارد .

در صورت مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب ، او در شرح سرگیجه ابتدا بسته به علت ایجاد آن سرگیجه را به دو نوع پريفرال (محیطی) و سنترال (مرکزی) تقسیم می کند.

در تعریف سرگیجه محیطی باید بگوییم که بر خلاف سرگیجه مرکزی ، این نوع سرگیجه منشا مغزی ندارد و عمدتا مربوط به اختلال وستبولی گوش می باشد. این نوع سرگیجه معمولا کوتاه مدت است و با تغییر ناگهانی وضعیت سر ایجاد شده و با ثابت ماندن فرد در عرض چند ثانیه از بین می رود و در بیشتر بیماران ممکن است که این حالت با تهوع و استفراغ همراه باشد که این حالت بیشتر در عفونت های حاد گوش میانی ( اوتیت مدیا ) و جابه جایی مایع درون گوش میانی معمولا بعد از ضربه شدید به سر دیده می شود.

اما درباره سرگیجه مرکزی باید بگوییم که این نوع سرگیجه به تغییر وضعیت فرد ارتباط چندانی ندارد و در بیشتر بیماران احتمال دارد تا همراه با علائم دیگری مثل عدم تعادل، دو بینی، افتادن و . . . باشد

تشخیص سرگیجه

بیشتر بیماران در مراجعه به پزشک باید که برای تشخیص صحیح سرگیجه شرح حال بسیار دقیقی را به پزشک ارائه نمایند اما بسیار دیده شده است که با وجود تمام موارد ذکر شده نیز گاهی تشخیص نو ع محیطی و مرکزی از روی شرح حال بیمار به درستی صورت نگیرد و از این رو برای تشخیص صحیح تر معاینات دقیق مراجعه به پزشک نورولوژیک که یک متخصص مغز و اعصاب است بسیار توصیه می شود پزشک نورولوژیک در این مراجعه تست های تشخیصی، علت صحیح سرگیجه را تشخیص می دهد.

و با توجه به اینکه درمان سرگیجه با توجه به علت زمینه ای آن صورت می گیرد تشخیص صحیح بسیار مهم است.

میگرن و سرگیجه

ممکن است که این مطلب شما را کمی متعجب کند اما این واقعیت است که سرگیجه بسیاری از اوقات با میگرن در ارتباط است. نشانه‌های دیگر میگرن که به سرگیجه مربوط است شامل حساسیت به حرکت، نور و صدا می‌شود. حدود ۴۰ درصد از افرادی که مبتلا به میگرن هستند گیجی و سرگیجه را تجربه می‌کنند.

مهم ترین تستهای تشخیصی برای سرگیجه :

  • انجام MRI مغز که این دستگاه با تصویر برداری از ساختمان مغز تصویر ان را به صورت واضح و کامل نشان می دهد.
  • انجام سونوگرافی داپلر ترانس کرانیال مغز که این نوع سونوگرافی در واقع خون رسانی قسمت خلفی مغز را که اختلال آن در ایجاد سرگیجه و عدم تعادل نقش دارد را نشان می دهد.
  • مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی برای بررسی ساختمان گوشی میانی

معمولا این مورد اخر بیشتر برای زمانی است که متخصص مغز و اعصاب با توجه به شرح حال، معاینات نورولوژیک و روش های پاراکلینیک، علت ارگانیک مغزی را پیدا نکرد بیمار را جهت ارزیابی سیستم تعادلی و وستيبولى مربوط به ساختمان گوش میانی به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع می دهد.

عوارض سرگیجه و علت سرگیجه

سرگیجه می تواند خطر سقوط و جراحت را افزایش دهد. سرگیجه در زمان رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین احتمال تصادف را افزایش می دهد.

اصلی ترین درمان های سرگیجه

یکی از مواردی که بسیاری از افراد از ابتلا به ان بسیار ناراحت و ناخشنود هستند سرگیجه است که می تواند همان طور که گفتیم بسیار ازار دهنده باشد اما جای نگرانی نیست زیرا که درمان سرگیجه هم به صورت علامتى و با دارو های آنتی هیستامین مثل بتا سرک انجام می شود که مصرف این نوع دارو بر روی هر دو نوع سرگیجه یعنی سرگیجه محیطی و سرگیجه مرکزی موثر است.

اما نباید فراموش کرد که معمولا اصلی ترین و اساسی ترین نوع درمان بعد از بررسی ها و توجه به علت زمینه ای سرگیجه انجام می شود. پس از این رو و در صورت بروز چنین مشکلی و با توجه به اهمیت علل ارگانیک مغزی سرگیجه بهتر است تا جهت بررسی بیشتر به یک متخصص مغز و اعصاب خوب مراجعه کنید .

درمان دارویی سرگیجه

BPPV درمان BPPV یک روش ساده است که طی آن پزشک مانورهایی برای طرز قرار گرفتن سر انجام می دهد. این روش معمولاً بعد از یک یا دو بار درمان موثر است. بیماری های گوش داخلی ورزش هایی وجود دارد که شما از یک متخصص کاردرمانی فرا گرفته و در منزل انجام می دهید.

به منظور درمان سریع تهوع و سرگیجه ممکن است پزشک داروهایی مانند meclizine یا diazepam را برای شما تجویز کند یا مصرف dimenhydrinate را توصیه نماید که یک داروی بدون نسخه است. مصرف کوتاه مدت کورتیکواستروئیدها نیز ممکن است در بهبود عملکرد دهلیز موثر باشد.

سرگیجه منیر و یا سندروم منیر

در تعریف سندرم منیربا ید بگوییم که سندرم منیر یک بیماری مرتبط با اختلالات گوش و دارای سه نشانه‌ی مهم است که این سه نشانه عبارتند از سرگیجه شدید، وزوز گوش و ناشنوایی حسی- عصبی متغیر است.

در یک تعریف دیگر سرگیجه منیر این که علت سرگیجه مربوط به درگیری استخوانچه های گوش داخلی بنام منیر (Meniere’s Disease ) می باشد که علائم این بیماری سرگیجه، وز وز گوش، کاهش شنوایی و گاهی افتادن های ناگهانی است. معمولا در مراجعه به پزشک ، متخصص سرگیجه بعد از تشخیص این سرگیجه بیمار را جهت درمان به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع می دهد. توجه داشته باشید که درمان در بیماری منیر ابتدا به صورت درمان طبی و دارویی و نهایتاً درمان جراحی است. از نظر درمان بهتر است به بیمار اطمینان و آرامش دهیم.

تجویز یک آرام بخش گاهی به بهبود بیماری کمک می‌کند. اعتقاد بر این است که غذای فرد بی نمک باشد و به جای نمک طعام از کلرور پتاسیم یا کلرور آمونیوم استفاده شود. گاهی اسیدنیکوتینیک نیز مؤثر است. برخی دارو های گروه آنتی هیستامین نیز ممکن است مؤثر واقع شوند.

تشخیص سردرد

تشخیص نوع سردرد

تشخیص نوع سردرد : ابتدا ما در این مقاله یک تعریف مشخص و کاملی را از سردرد بیان می کنیم . در واقع سر درد نوعی درد آزار دهنده در ناحیه‌ی سر است که به آن فشار وارد می ‌کند؛ و این درد ممکن است تا در بیشتر مواقع خفیف یا شدید باشد که معمولا در هر دو سمت سر نیز احساس می ‌شود. معمولا بیشترین ناحیه هایی سر درد در آن احساس می شود قسمت پیشانی، گیج گاه و پشت گردن است. معمولا سردرد ممکن است از نیم ساعت تا یک هفته طول بکشد.

تشخیص سردرد

کرایتریای تشخیص نوع سردرد بر اساس طبقه بندی انجمن بین المللی سر درد عبارتند از :

  1. میگرن بدون اورا (without Aura)
  2. میگرن با اورا (Aura)
  3. سردرد کلاستر
  4. سردرد تنشی
  5. سردرد سرویکوژنیک (ناشی از گردن)

معمولا برای درمان سر درد مهم ترین قدم تشخیص نوع آن است؛ که این کار توسط متخصص مغز و اعصاب و با سوالاتی که از بیمار در مورد نوع، کیفیت و شدت، فرکانس و مدت زمان سردرد و همچنین علائم همراه یا تشدید کننده سردرد پرسیده می شود آغاز می شود. پزشک متخصص با انجام معاینه نورولوژیک و اقدامات پاراکلینیک مثل تصویر برداری مغز (MRI)، سونوگرافی داپلر عروق مغز (TCD) و یا نوار مغز (EEG) نوع سردرد را تشخیص می دهد و سپس درمان مناسب را انجام میدهد

کرایتریای تشخیص میگرن بدون اورا (Without Aura)

الف ) در صورتی که حمله سردرد تا ۴ و ۷۲ ساعت (بدون درمان یا در صورت پاسخ ندادن به درمان) طول بکشد و حداقل ۲ مورد از ۴ مورد زیر را داشته باشد میگرن بدون اورا است:

  • سردرد یکطرفه
  • سردرد ضرباندار باشد
  • سردرد به صورت متوسط یا شدید (که احتمالا شخص را از فعالیت های روزانه باز می دارد)
  • معمولا سردرد با فعالیت های روزانه و بالا رفتن از پله ها شدید تر می شود.

ب ) در حین حمله سردرد حداقل یکی از ۲ مورد زیر اتفاق بیفتد :

  • فتوفوبی (حساسیت به نور) یا فنوفوبی (حساست به صدا)
  • تهوع و یا استفراغ

کرایتریای تشخیص میگرن (with Aura)

الف ) حداقل ۲ حمله سردرد که حداقل ۳ تا از موارد زیر را داشته باشد :

  • یک یا تعداد بیشتر علامت اورا (پیش درآمد میگرن) که به طور کامل برگشت پذیر است و ناشی از اختلال عملکرد قشر مغز یا ساقه مغز در اثر تنگ شدن رگهای مغز است.
  • حداقل یک علامت اورا که به آهستگی و در عرض بیشتر از ۴ دقیقه ایجاد میشود یا ۲ اورا باشد که به ترتیب و توالی ایجاد شوند.
  • معمولا مدت یک اورا بیشتر از ۶۰ دقیقه نیست و فقط اگر چند اورا به توالی و پشت سر هم اتفاق بیفتد ممکن است مدت زمان کمی بیشتر شود.

***نکته :

در صورتیکه اورا بیش از ۶۰ دقیقه طول بکشد باید بررسی شود.

  • در بیشتر مواقع سردرد معمولا به فاصله کمتر از ۶۰ دقیقه بعد از اورا شروع می شود (گاهی ممکن است همزمان با اورا شروع شود).

ب ) حداقل یکی از اوراهای زیر تشخیص میگرن تیپیک با اورا را اثبات می کند :

  • باعث اخلال دید در نیمه خارجی میدان بنیایی هر دو چشم
  • در بسیاری از موارد گزگز و مور مور یک قسمت بدن
  • ضعف عضلات یک طرف بدن
  • اختلال تکلم (عدم توانایی صحبت کردن)

کرایتریای تشخیص سردرد کلاستر

الف ) در این نوع سر درد حداقل ۵ حمله سردرد بسیار شدید یکطرفه دور چشم، بالای چشم و قسمت تمپورال (گیجگاهی) که ۱۵ تا ۱۸۰ دقیقه (بدون درمان) طول می کشد و همراه با یک یا چند تا از علائم زیر باشد:

  • قرمزی ملتحمه چشم
  • اشک ریزی از چشم
  • گرفتگی بینی
  • آبریزش بینی
  • تعریق پیشانی و صورت
  • تنگ شدن مردمکها (میوز)
  • افتادگی پلک (پتوز)
  • تورم پلک

ب ) فرکانس حملات از یک روز در میان تا ۸ بار در روز متغییر است.

کرایتریای تشخیص سردرد تنشی (Tension Headache)

الف ) در این نوع سردرد مدت زمان معمولا از ۳۰ دقیقه تا ۷ روز ممکن است متغییر باشد.

ب ) این نوع سر درد حداقل ۲ تا از علائم زیر را باید دارا باشد:

  • سردرد فشارنده (ضرباندار نیست)
  • شدت سردرد ضعیف تا متوسط (معمولا فعالیتهای روزانه فرد را مختل نمیکند)
  • سردرد دو طرفه
  • سردرد با راه رفتن، بالا رفتن از پله ها و سایر فعالیتهای روزانه شدیدتر نمیشود.

ج )  وجود هر دو علامت زیر ضروری است :

  • سردرد بدون تهوع و استفراغ (بی اشتهایی ممکن است وجود داشته باشد).
  • فتوفوبی (حساسیت به نور) و فنوفوبی (حساسیت به صدا) وجود ندارد.

کرایتریای تشخیص سردرد سرویکوژنیک (ناشی از گردن)

الف )  معمولا در این نوع سر درد، درد در قسمت پس سر بیشتر از سایر قسمت ها حس می شود ولی ممکن است که به قسمت جلوی سر، اطراف چشم، گیجگاه، بالا و وسط سر (ورتکس) یا حتی گوشها نیز درد منتشر شود.

ب ) ممکن است تا درد با حرکات گردن یا نگه داشتن گردن در یک وضعیت ثابت برای مدتی طولانی تشدید شود

ج ) حداقل یکی از موارد زیر در این نوع درد مشاهده می شود :

  • محدودیت حرکت گردن یا مقاومت در برابرحرکت گردن در معاینه توسط نورولوژیست
  • تغییر شدت درد با کشش پاسیو یا اکتیو عضلات گردن
  • تندرنس یا درناک بودن عضله گردن با لمس کردن

با توجه به مطالب فوق، براى گرفتن درمان صحيح سردرد، ابتدا بايد جهت تشخيص صحيح نوع سردرد به متخصص مغز و اعصاب خود مراجعه كنيد. هیچ جای نگرانی نیست و مهم هم نیست که شما در چه رده سنی هستید. با توجه به کشف درمان های موفق شما می‌توانید حملات میگرنی را تا حدودی کنترل کنید. کافیست محرکه‌ها را شناخته و سعی کنید در معرض محرکه‌هایی که فکر می‌کنید به شدت به آن حساسیت دارید، قرار نگیرید. پس در صورت مبتلا شدن به سر درد های شدید مهم ترین کار مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب است.