عمل جراحی ACL برای جایگزینی رباط صلیبی قدامی انجام میشود. ACL رباطی است که استخوان ران و درشتنی را در وسط زانو به هم متصل میکند. این رباط باعث پایداری زانو میشود.
آسیب به رباط صلیبی قدامی در افرادی که بهطور معمول حرکات خاصی مانند موارد زیر را انجام میدهند بسیار رایج است:
- ناگهان سرعت خود را کم میکنند و جهت را تغییر میدهند.
- با پایی که محکم روی زمین کاشته شده است، جهت را تغییر میدهند.
- فرود اشتباه از حالت پرش دارند که باعث آسیب رسیدن به زانوها در هنگام فرود میشود.
- ضربه مستقیم به زانو را تجربه کردهاند.
این افراد بیشتر ورزشکاران و علاقهمندان به تناسب اندام هستند. درواقع تحقیقات نشان میدهند تعداد زیادی از بیماران ACL ورزشکاران هستند.
مدتزمان جراحی ACL چقدر است؟
جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی (ACL) روشی پیچیده است که باید توسط جراح ارتوپدی ماهری انجام شود.
این جراحی میتواند بین ۱ تا ۳ ساعت طول بکشد. و بهطور متوسط، ممکن است ۱ تا 1.5 ساعت باشد. بااینحال، مدتزمانی جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر زمان جراحی تأثیر میگذارند:
- آمادهسازی قبل از جراحی
- این فرایند ممکن است حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول بکشد.
- در این مدت بیمار برای جراحی (پوشاندن، تراشیدن، ضدعفونی کردن و غیره) و تجویز بیهوشی عمومی آماده میشود.
- مدتزمان آمادهسازی قبل از جراحی معمولاً در زمان مورد نیاز برای جراحی گنجانده نمیشود.
- انواع تکنیکهای بازسازی ACL
- تکنیک دو برش: این تکنیک بازسازی ACL حدود ۲ ساعت طول میکشد.
- تکنیک تک برش: این تکنیک به حدود ۱ ساعت تا ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد.
- بازسازی آرتروسکوپی ACL: این تکنیک کمتهاجمی بوده و شامل ایجاد سوراخهای ریز در اطراف محل جراحی است. دوربینی ازطریق این سوراخها برای دسترسی به محل جراحی وارد میشود. این روش معمولاً حدود ۲ ساعت طول میکشد؛ زیرا دسترسی مستقیم به محل جراحی وجود ندارد.
- تکنیک بازسازی رباتیک ACL
- این تکنیک پیشرفته بازسازی ACL بوده که شامل استفاده از سیستمهای رباتیک است.
- این روش معمولاً حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد تا جراحی بازسازی انجام شود؛ زیرا بازوی رباتیک سرعت و دقت عمل را بهبود میبخشد.
- میزان آسیب ACL
- میزان پارگی رباط نیز مدتزمان صرفشده برای تکمیل جراحی بازسازی را تعیین میکند.
- هرچه آسیب به رباط بیشتر باشد، زمان بیشتری برای ترمیم آن و تکمیل جراحی لازم است.
- وجود هرگونه بیماری ناتوانکننده
- اگر سابقه بیماریهایی مانند دیابت (سطح قند خون بالا)، فشار خون بالا (افزایش سطح فشار خون) یا هرگونه بیماری کلیوی و کبدی دارید، جراح اقدامات احتیاطی بیشتری را انجام خواهد داد. این اقدامات ممکن است کمی زمان اضافی برای کنترل علائم حیاتی (ضربان قلب، فشار خون، ضربان نبض، اشباع اکسیژن و سرعت تنفس) صرف کنند.
- عوارض در طول جراحی
- در طول جراحی، اگر هرگونه عارضه نامطلوبی مانند خونریزی غیرطبیعی، نوسان در ضربان قلب و سطح اکسیژن و غیره وجود داشته باشد، زمانی اضافی برای مدیریت عارضه صرف میشود.
- نظارت پس از عمل
- شما بهمدت حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه تحت نظر خواهید بود تا هوشیاری خود را به دست آورید.
- بااینحال، این زمان بهعنوان مدتزمان جراحی در نظر گرفته نمیشود.
جراحی ACL شامل چه مواردی است؟
جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی در سه مرحله انجام میشود، یعنی:
- آرتروسکوپی
- برداشت گرافت
- بازسازی ACL
آرتروسکوپی
ابتدا، جراح برشی کوچک در زانو ایجاد میکند که ازطریق آن میتواند از دستگاهی کوچک همراه با دوربین برای نگاه کردن به رباط استفاده کند. او میخواهد مطمئن شود آنچه میبیند همان یافتههای آزمایشات مقدماتی بیمار است یا خیر.
آرتروسکوپی همچنین به پزشک کمک میکند تا هرگونه آسیب مرتبط دیگر را درصورت وجود کشف کند. آنچه میبیند همچنین به او کمک میکند تا نوع گرافتی را که باید برای بازسازی انجام دهد، مجدداً تأیید کند.
برداشت گرافت
بیشتر افراد از اتوگرافت استفاده میکنند. در این صورت بخشی از تاندون از بدن خود بیمار گرفته شده و برای جایگزینی رباط صلیبی قدامی پارهشده استفاده میشود. رایجترین مکانها برای این گرافت عبارتاند از:
- کشکک زانو
- ران قدامی
- همسترینگ
جراح بخشی از تاندون را از یکی از این مناطق برای ترمیم رباط صلیبی قدامی برمیدارد.
بازسازی ACL
جراح پس از به دست آوردن بافت گرافت، به باقیمانده ACL پارهشده نگاه میکند تا ببیند کدام قسمتها به استخوان ران و درشتنی متصل هستند. سپس او نقاط اتصال برای گرافت را روی استخوان ران و درشتنی علامتگذاری کرده و سوراخهایی با اندازه مناسب در آنجا ایجاد میکند. گام بعدی این است که بخیه اتصال در سوراخ روی درشتنی و سپس روی استخوان ران ایجاد شود تا به کشیدن بافت گرافت کمک کند. سپس جراح بافت گرافت را به استخوان ران متصل کرده و با دستگاه اتصال آن را در آنجا ثابت میکند. او انتهای دیگر گرافت را نگه میدارد و زانو را بهطور مکرر خم و صاف میکند. این حرکت مکرر به کاهش تمایل گرافت به بیرون رفتن از جای خود کمک میکند. پس از آن، گرافت محکم کشیده شده و با دستگاه اتصال به درشتنی متصل میشود. در این حالت زانو ۲۰ درجه خم شده است. زانو باید خم شود؛ زیرا در این وضعیت است که ACL بهطور طبیعی بیشترین کشیدگی را دارد. درنهایت جراح دوباره با استفاده از آرتروسکوپی به زانو نگاه میکند تا مطمئن شود به هدف نهایی جراحی دست یافته است.
نوع بیهوشی مورد استفاده
متخصص بیهوشی و جراح ارتوپدی برای انتخاب مناسبترین روش بیهوشی با هم همکاری میکنند و ایمنی و راحتی بیمار را در اولویت قرار میدهند. بازسازی ACL معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود تا اطمینان حاصل شود که بیمار در طول عمل کاملاً بیهوش است.
بهبودی پس از جراحی رباط صلیبی قدامی
بهبودی پس از جراحی ACL از رویکردی فازی پیروی میکند و معمولاً شش ماه تا یک سال طول میکشد. توانبخشی معمولاً بلافاصله پس از جراحی شروع میشود، و بیماران با تمرینات ساده بلند کردن پا شروع میکنند. فعالیتهای تحمل وزن معمولاً ظرف یک هفته از سر گرفته شده و فیزیوتراپی رسمی در عرض یک تا دو هفته برای کمک به بهبودی شروع میشود. فاز اولیه بر کاهش تورم و بازیابی دامنه حرکتی تمرکز دارد و با هدف دستیابی به ۹۰ درجه خم شدن زانو در دو هفته انجام میشود.
ویزیتهای بعدی معمولاً در فواصل کلیدی برنامهریزی میشوند: یک هفته، دو هفته، شش هفته، سه ماه و شش تا هشت ماه پس از جراحی. این ویزیتها به تیم جراحی اجازه میدهند تا پیشرفت بهبودی را نظارت کرده و برنامههای توانبخشی را درصورت نیاز تنظیم کنند.
با پیشرفت بهبودی، تمرکز به تقویت زانو و بازگرداندن عملکرد طبیعی تغییر میکند. تا شش ماه پس از جراحی، بسیاری از بیماران مجوز پزشکی برای بازگشت به ورزش را دریافت میکنند. بااینحال، توجه داشته باشید که زمان بهبودی و عوامل روانشناختی، مانند ترس از آسیب مجدد، میتواند بهطور قابل توجهی بر آمادگی برای بازگشت به فعالیتهای سطح بالا تأثیر بگذارند.
مهم است که بدانید کمتر از نیمی از بیماران پس از بازسازی ACL به ورزشهای رقابتی پربرخورد بازمیگردند. بهبودی کامل به رعایت پروتکلهای توانبخشی و صبر نیاز دارد؛ زیرا عجله در فرایند بهبودی میتواند منجر به عوارض و عقبگرد شود.
جمعبندی
جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی (ACL) عملی پیچیده بوده و شامل آمادهسازی قبل از جراحی و مداخلات جراحی گستردهای مانند برش، بریدن استخوان و … است. این کار درنهایت با بخیه زدن برش تکمیل میشود. جراحی معمولاً ۲ تا ۳ ساعت طول میکشد که این مدتزمان بستگی به تکنیک اتخاذشده دارد.