جراحی فک یکی از روش های تخصصی برای اصلاح ناهنجاری های استخوانی فک بالا، فک پایین یا هر دو فک است که علاوه بر بهبود هماهنگی اجزای صورت، عملکرد فک و نحوه قرارگیری دندان ها روی یکدیگر را نیز اصلاح می کند. این جراحی که با عنوان جراحی ارتوگناتیک نیز شناخته می شود، معمولاً برای افرادی در نظر گرفته می شود که مشکل فکی آن ها تنها با درمان های دندانپزشکی یا ارتودنسی قابل اصلاح نیست. اما جراحی فک برای چه افرادی ضروری است و نحوه انجام آن چگونه خواهد بود؟ در ادامه، مهمترین نکات درباره انواع جراحی فک، مراحل عمل، دوره نقاهت، مراقبت های بعد از جراحی، هزینه عمل و انتخاب جراح فک در تهران بررسی می شود.
جراحی فک چیست؟
جراحی فک یا Orthognathic Surgery عملی است که با هدف اصلاح موقعیت استخوان های فک و برطرف کردن ناهماهنگی فک بالا و پایین انجام می شود. در این جراحی، استخوان فک در محل مشخصی برش داده شده و پس از انتقال به موقعیت برنامه ریزی شده، با ابزارهای مخصوص مانند صفحات و پیچ های کوچک ثابت می شود.
این روش می تواند مشکلاتی مانند جلو یا عقب بودن شدید فک، اپن بایت، عدم تقارن فک و اختلال در نحوه قرارگیری دندان ها روی یکدیگر را اصلاح کند. در برخی بیماران، اصلاح ساختار فک می تواند جویدن، بلع، تکلم و تناسب اجزای صورت را نیز بهبود دهد.
جراحی فک برای چه کسانی مناسب است؟
ضرورت انجام عمل فک برای همه افرادی که از ظاهر یا وضعیت دندان های خود رضایت ندارند یکسان نیست. ابتدا باید مشخص شود که منشأ مشکل، موقعیت دندان ها است یا ناهنجاری در ساختار استخوانی فک وجود دارد. کاندیداهای احتمالی برای جراحی فک به شرح زیر هستند:
- افراد مبتلا به عدم تقارن فک
- افراد دارای اختلال شدید در بایت
- افراد دارای جلو یا عقب بودن فک
- بیمارانی که در جویدن مشکل دارند
- افرادی که مشکل فکی آن ها با ارتودنسی اصلاح نمی شود
- بیماران دارای برخی ناهنجاری های مادرزادی یا آسیب های شدید فک
انواع جراحی فک
نوع جراحی فک بر اساس محل ناهنجاری، میزان اختلاف اسکلتی، وضعیت بایت و اهداف درمان تعیین می شود. در برخی افراد تنها یک فک نیاز به اصلاح دارد، در حالی که در ناهنجاری های پیچیده تر ممکن است تغییر موقعیت هر دو فک ضروری باشد.
جراحی فک بالا
جراحی فک بالا یا استئوتومی ماگزیلا برای اصلاح ناهنجاری های مربوط به استخوان فک بالا انجام می شود. در این روش، جراح پس از ایجاد برش های مشخص در استخوان، فک بالا را متناسب با طرح درمان به سمت جلو، عقب، بالا یا پایین منتقل می کند. این روش ممکن است در درمان برخی موارد اپن بایت، عقب یا جلو بودن فک بالا و عدم تناسب عرض فک کاربرد داشته باشد.
جراحی فک پایین
جراحی فک پایین یا استئوتومی مندیبل برای اصلاح جلو بودن یا عقب بودن غیرطبیعی فک پایین انجام می شود. در این جراحی، استخوان فک در ناحیه مشخص برش داده شده و بخش متحرک آن به موقعیت مناسب منتقل می شود. هدف این است که ارتباط فک پایین با فک بالا، دندان ها و سایر اجزای صورت متعادل تر شود.
جراحی دو فک
در بعضی بیماران، ناهنجاری به یک فک محدود نیست و برای رسیدن به نتیجه مناسب باید موقعیت فک بالا و پایین به صورت همزمان اصلاح شود. در جراحی دو فک، حرکات استخوانی بر اساس یک طرح از پیش تعیین شده انجام می شوند تا رابطه بین دو فک و نحوه قرارگیری دندان ها اصلاح شود. این روش برای ناهنجاری های اسکلتی پیچیده تر در نظر گرفته می شود.
در مواردی که بیمار برای اصلاح ناهنجاری های فکی به دنبال ارزیابی تخصصی در تهران است، مراجعه به متخصص جراحی دهان، فک و صورت اهمیت دارد. دکتر فرشید کاوندی، متخصص جراحی دهان و فک و صورت، از پزشکانی است که درمان ناهنجاری های فکی و جراحی ارتوگناتیک در حوزه فعالیت تخصصی وی ذکر شده است.

نحوه انجام جراحی فک
نحوه انجام جراحی با توجه به نوع ناهنجاری، فک درگیر و میزان جابه جایی استخوان متفاوت است. پیش از عمل، ساختار فک و موقعیت دندان ها مورد بررسی قرار می گیرد و در بسیاری از بیماران درمان ارتودنسی نیز بخشی از برنامه درمانی است. جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می شود و در بسیاری از تکنیک ها برش های اصلی از داخل دهان ایجاد می شوند.
- ابتدا بیمار تحت معاینه تخصصی، تصویربرداری و بررسی دقیق وضعیت فک ها و دندان ها قرار می گیرد.
- بر اساس اطلاعات تشخیصی، طرح جراحی و میزان جابه جایی فک یا فک ها مشخص می شود.
- در صورت نیاز، ارتودنسی قبل از عمل برای آماده سازی وضعیت دندان ها انجام خواهد شد.
- جراحی در بیمارستان یا مرکز جراحی مجهز و معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می شود.
- جراح برش های لازم را با توجه به نوع عمل در استخوان فک ایجاد می کند.
- بخش مورد نظر استخوان به موقعیت از پیش طراحی شده منتقل می شود.
- استخوان ها معمولاً با صفحات و پیچ های مخصوص در وضعیت جدید تثبیت می شوند.
- پس از پایان جراحی، بیمار از نظر وضعیت عمومی و شرایط فک تحت پایش قرار می گیرد.
- مراجعات دوره ای بعد از عمل برای بررسی جوش خوردن استخوان و وضعیت بایت انجام می شود.
- درمان ارتودنسی در صورت نیاز پس از طی مرحله اولیه ترمیم ادامه پیدا می کند.
مراقبت های بعد از جراحی فک
مراقبت های بعد از عمل یکی از مهمترین بخش های درمان است و بر روند ترمیم استخوان و بافت های اطراف تاثیر می گذارد. دستورالعمل های پس از جراحی برای همه بیماران کاملاً یکسان نیست و باید بر اساس نوع عمل و توصیه جراح دنبال شود. مراقبت های بعد از جراحی فک عبارتند از:
- بیمار باید از وارد شدن ضربه یا فشار مستقیم به فک جلوگیری کند.
- از جویدن غذاهای سفت تا زمانی که پزشک اجازه نداده است باید خودداری شود.
- فعالیت های جسمانی شدید و ورزش سنگین در هفته های ابتدایی باید محدود شود.
- استفاده از کمپرس سرد در زمان تعیین شده می تواند به کنترل تورم اولیه کمک کند.
- بازگشت به رژیم غذایی معمول باید مرحله به مرحله و پس از تأیید جراح انجام شود.
- در روزهای ابتدایی باید رژیم غذایی مایع یا نرم توصیه شده توسط جراح رعایت شود.
- داروهای تجویز شده باید دقیقاً مطابق دستور پزشک و در زمان تعیین شده مصرف شوند.
- مصرف دخانیات می تواند روند ترمیم را مختل کند و باید طبق توصیه پزشک از آن اجتناب شود.
- تغییرات غیر عادی مانند خونریزی قابل توجه، تب یا علائم مشکوک باید به پزشک اطلاع داده شود.
- بهداشت دهان و دندان باید با روش توصیه شده توسط جراح و بدون آسیب به محل جراحی رعایت شود.
هزینه جراحی فک در تهران
قیمت جراحی فک در تهران عدد ثابتی ندارد و پس از معاینه و مشخص شدن طرح درمان قابل برآورد است. نوع ناهنجاری، جراحی یک فک یا دو فک، پیچیدگی عمل، نیاز به اقدامات درمانی تکمیلی، بیمارستان یا مرکز جراحی، تجهیزات مورد استفاده و هزینه های مربوط به بیهوشی می توانند در قیمت نهایی موثر باشند.
هزینه ها بدون مشخص بودن وضعیت فک بیمار نمی تواند معیار دقیقی برای انتخاب روش درمان باشد. برای اطلاع از هزینه دقیق، معاینه حضوری و تهیه طرح درمان اختصاصی ضروری است. توصیه می شود هنگام بررسی قیمت جراحی، تنها مبلغ نهایی ملاک انتخاب جراح نباشد و عواملی مانند تخصص جراح دهان و فک و صورت، تجربه در درمان ناهنجاری های فکی، برنامه ریزی پیش از عمل، مرکز انجام جراحی و روند پیگیری بعد از عمل نیز در نظر گرفته شوند.
بهترین جراح فک در تهران کیست؟
انتخاب بهترین جراح فک در تهران را نمی توان صرفاً با یک معیار یا یک عنوان تبلیغاتی مشخص کرد زیرا نوع ناهنجاری و پیچیدگی درمان در بیماران متفاوت است. برای انتخاب جراح مناسب باید تخصص در جراحی دهان، فک و صورت، تجربه در جراحی های ارتوگناتیک، نحوه برنامه ریزی درمان، بررسی دقیق مدارک تصویربرداری و پیگیری بیمار پس از عمل مورد توجه قرار گیرد.
دکتر فرشید کاوندی به عنوان جراح خوب فک و صورت در تهران بوده و در معرفی حرفه ای وی، درمان ناهنجاری های فکی و جراحی ارتوگناتیک در حوزه خدمات تخصصی ذکر شده است. افرادی که دچار جلو یا عقب بودن فک، عدم تقارن فکی یا سایر ناهنجاری های اسکلتی فک هستند، می توانند برای معاینه و بررسی شرایط خود به دکتر فرشید کاوندی مراجعه کنند تا پس از ارزیابی تخصصی مشخص شود که آیا جراحی فک برای آنها مناسب است یا خیر.

نتیجه گیری
جراحی فک یکی از روش های تخصصی برای اصلاح ناهنجاری های اسکلتی فک و بهبود هماهنگی فک بالا و پایین است و در برخی بیماران عملکرد جویدن، نحوه قرارگیری دندان ها و تناسب اجزای صورت را بهبود می دهد. نوع جراحی و میزان تغییر موقعیت استخوان باید بر اساس وضعیت اختصاصی هر بیمار تعیین شود و یک برنامه درمان واحد برای همه افراد وجود ندارد. انتخاب متخصص جراحی دهان، فک و صورت، بررسی دقیق قبل از عمل و رعایت مراقبت های دوران نقاهت از عوامل مهم در روند درمان هستند.